Mój mózg

Asymetria mózgu

 Wyniki badań nad specjalizacją półkul mózgu skłaniają niektóre osoby do uogólnienia dostępnej wiedzy i wygłaszania stwierdzeń w stylu ” nie mam talentu do nauk ścisłych, ponieważ wymaga to zdolności lewopółkulowych, a ja jestem prawopółkulowy”.

Stwierdzenia typu ” u niektórych ludzi dominuje lewa półkula mózgu a u innych prawa” nie mają wiele wspólnego z prawdą. W rzeczywistości wyłącznie bardzo proste zadania aktywizują tylko jedną półkulę. Pozostałe zadania wymagają współpracy obydwu półkul.

Faktem jest, że obie półkule nie są lustrzanymi odbiciami, każda z półkul pełni nieco odmienne funkcje. I tak na przykład obie półkule mózgu do pewnego stopnia są w stanie rozumieć mowę, ale dominującą rolę w rozumieniu oraz wytwarzaniu mowy u ponad 95% osób praworęcznych i ok. 80% leworęcznych pełni lewa półkula. (patrz: zagadka leworęczności). Aby dopełnić proces mówienia, prawa półkula zajmuje się emocjonalnym tonem wypowiedzi, rozumieniem humoru, ironii i innych treści wyrażających emocje.

Inna różnica w specjalizacji półkul dotyczy emocji, lewa półkula będzie związana z wyrażaniem radości, natomiast prawa z wyrażaniem strachu, gniewu, wstrętu oraz rozpoznawaniem objawów stanu emocjonalnego u innych ludzi.

Warto wspomnieć również o specjalizacji półkul dotyczącej wzroku. Lewa półkula odbiera głównie szczegóły dotyczące bodźca wzrokowego, natomiast prawa skupia się na ogólnych zarysach widzianego przez nas obrazu oraz analizie relacji przestrzennych. Takie czynności jak układanie puzzli, klocków czy rysowanie będą, więc domeną prawej półkuli.

Skąd czerpiemy wiedzę o funkcjach poszczególnych półkul? Jak dotąd najbardziej spektakularnych informacji o lateralizacji funkcji, czyli dominacji jednej półkuli w trakcie wykonywania określonych czynności, przynoszą nam badania osób, które przeszły operację rozdzielania mózgu – zwaną komisurotomią.

Zabieg ten wykonywany jest w ciężkich przypadkach epilepsji i polega na przecięciu dużego szlaku nerwowego zwanego spoidłem wielkim łączącego obie półkule mózgowe. Lewa i prawa półkula mózgu komunikują się ze sobą głownie poprzez spoidło wielkie.

Po uszkodzeniu spoidła wielkiego każda z półkul ma dostęp do informacji wyłącznie z przeciwnej części ciała oraz przeciwnej części pola widzenia. Po uszkodzeniu spoidła wielkiego ludzie zachowują się tak się jak dwie osoby dzielące to samo ciało. Każda z półkul mózgu pacjenta po komisurotomii może przetwarzać informacje i reagować niezależnie od drugiej. Przykładowo jednemu pacjentowi wielokrotnie zdarzało się, że gdy podczas zakupów brał jakiś produkt z półki jedną ręka to druga ręka odkładała go z powrotem na miejsce.

Jednym z badań pokazujących jak funkcjonują takie osoby jest badanie w warunkach laboratoryjnych, gdzie pacjentowi na ekranie wyświetlane są różne słowa i obrazy. Badany poproszony jest o skupienie wzroku na środku ekranu, gdzie znajduje się czarna kropka a informacja wyświetlana jest albo z lewej albo z prawej strony punktu skupienia wzroku. W normalnych warunkach informacje wzrokowe docierające do mózgu były by zintegrowane, jednak u pacjentów po komisurotomii nie ma mowy o integrowaniu informacji. Jeśli zatem nowa informacja przykładowo słowo – pies będzie wyświetlane po prawej stronie pola widzenia, pacjent będzie mógł nazwać to, co widzi ponieważ informacja będzie przekazana do lewej półkuli odpowiedzialnej za funkcje językowe, natomiast gdy ten sam komunikat- pies pojawi się po lewej stronie, pacjent będzie miał poważne problemy z nazwaniem tego co widzi, ale za to będzie mógł to narysować.

Osoby po operacji rozdzielenia mózgu zachowują się jak dwie osoby. Jak może czuć się osoba w takiej sytuacji? Bardzo trudno znaleźć odpowiedź, bo gdy pytamy – odpowiada tylko lewa półkula a ona czuje się jednością, nie znamy odpowiedzi prawej półkuli.

Jak to się często zdarza w przypadku problematyki dotyczącej relacji umysł-mózg niełatwo dotrzeć do jednoznacznych odpowiedzi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *